Türkiye Barolar Birliği Dergisi 139.Sayı
158 İdare Hukuku İlkeleri Çerçevesinde Türk Vatandaşlığına Alınma Kararının İptali ... Anayasa Mahkemesi 2013 yılında verdiği kararda, tanıma kararının idare tarafından iptali 67 sonucu çocuğun vatandaşlığının kaybının Al- man Anayasası m. 16/1’e aykırı olduğuna karar vermiştir. 68 Neue Zeitschrift für Verwaltungsrecht, 2006, Heft 3, s. 304. Becker, mahkemenin verdiği karar doğrultusunda, çocuğun vatandaşlığının geri alınmasının Alman Anayasası m. 16 f. 1’e aykırı olmadığı kanaatinde olmakla birlikte; mahkemenin gerekçesini isabetli bulmamaktadır. Bu görüşe göre, annenin oturum iznine da- yalı olarak çocuğun kazandığı vatandaşlık, oturum izni hukuka aykırı olsa bile Alman Anayasası m. 16 f. 1 koruması altındadır. Alman Ay m. 16 f. 1 anlamında “Alman vatandaşlığından mahrumiyet”in söz konusu olabilmesi için geri alma kararının kaçınılamaz ve öngörülemez olması gerekir. Burada hile ile edilen va- tandaşlığın geri almaya veya iptale konu olabileceği öngörülebilir, ancak çocuğun vatandaşlık hakkı bakımından bu iptal edilebilirliğin sınırsız süreli olması gene Alm. AY. m. 16 f. 1 hükmüyle bağdaşmaz. 67 Nesebin reddi davasının idari makamlarca da açılabileceğini öngören BGB 1600 f. 1 Nr. 5 hükmü, yabancılar hukuku temelli kötüye kullanımlarının önlenmesi amacıyla, tanıma yoluyla soy bağı kurulmasının idare tarafından iptali müesse- sesini düzenlemekteydi. Hükmün getiriliş gerekçesi, yabancı annenin evlilik dışı dünyaya gelen çocuğunun, biyolojik babası olmayan Alman vatandaşı bir erkek tarafından tanınmasını sağlayarak, Almanya devletinin sosyal imkânlarından ya- rarlanma imkânının önüne geçilmesinin sağlanmasıdır. Söz konusu kanun mad- desi doğrudan uygulanan kurallardan olmakla birlikte, burada iptale yetkili ma- kamın bir iptal yükümlülüğünden değil; bir takdir hakkından söz etmek gerekir. Maddede iptal şartlarından bir tanesi, çocukla resmi baba arasında sosyal-ailevi ilişkinin olmamasıydı. Biyolojik babası olmayan bir erkek tarafından tanıma hük- mü ile soybağı ilişkisi kurulan bir çocuk, bu sayede Alman vatandaşlığını kaza- nıyorsa ve baba ile arasında sosyal-ailevi bir ilişki de yoksa o halde tanımanın kötüye kullanıldığının kabulü için bu durum yeterlidir. Franz Jürgen Säcker / Roland Rixecker, Münchener Kommentar zum Bürgerlichen Gesetzbuch, Band 8, 6. Auflage, Verlag C.H. Beck München 2012, s. 134, Rn 17 vd. 68 Beschluss des Ersten Senats vom 17. Dezember 2013 – 1 BvL 6/10, http://www. bundesverfassungsgericht.de/SharedDocs/Pressemitteilungen/DE/2014/ bvg14-004.html, E.T: 17.05.2018. Çocuğun, Alman vatandaşlığından mahrumiyeti sonucunu doğuran tanıma yoluyla kurulan babalığın iptali davasında, biyolojik baba olmayan resmi baba ile çocuk arasındaki bağ idare tarafından BGB m. 1600 f. 1 Nr. 5’e dayalı olarak iptal edilmiş, bunun sonucunda çocuk babasından elde ettiği Alman vatandaşlığını kaybetmiştir. Alman Anayasa Mahkemesi nezdinde, söz konusu vatandaşlığın kaybının anayasal güvence altındaki “vatandaşlıktan mahrumiyet yasağına” aykırılık oluşturduğu iddiasıyla anayasal şikâyet yolu- na başvurulmuştur. Mahkeme, çocuğun vatandaşlığın kaybına neden olabilecek vakalara, ne tamamen ne de beklenebilir ölçüde etki edemeyeceğinden bahisle, burada tanımanın idare tarafından iptal edilmesinin ve bunun sonucu olarak da çocuğun kendiliğinden vatandaşlığını kaybetmesinin Anayasa’daki “vatandaş- lıktan mahrum edilmeme” hükmüne aykırı olduğu sonucuna varmıştır. Bunun dışında, BGB m. 1600 f. 1 Nr. 5 hükmü, çocuğun vatansız kalıp kalmayacağı ol- gusunu değerlendirmeden bir yargıya varma imkânı verdiği; süreye ve yaşa iliş- kin de makul bir sınırlama yapmadığı için aynı zamanda, vatandaşlığın kaybının yasalarca düzenleneceğini düzenleyen Anayasa m. 16 f. 1 c. 2 hükmüne de aykırı görülmüştür.
Made with FlippingBook
RkJQdWJsaXNoZXIy MTQ3OTE1