Türkiye Barolar Birliği Dergisi 159.Sayı

90 Parlamento Seçimlerinde Cinsiyet Kotaları kota koymayan Anayasalar: Cezayir An. md. 31, Mısır An.180 md.11, Kolombiya An. md. 40, Dominik Cumhuriyeti Anayasası’dır (An. md. 39). Kanaatimizce, ikinci ve üçüncü grupta yer alan ülkeler açısından yukarıda sayılan Anayasa hükümleri maddi eşitliğin sağlanmasına dolayısıyla kota konabilmesine temel oluşturmaktadır.181 Dördüncü grupta yer alan ülke Anayasalarında kotaların açık dayanağı bulunmaktadır.182 Bu Anayasalar incelendiğinde; Kota oranı verilmeden sadece kota konulmasını öngören Anayasalar: Tayvan An. md. 64, Peru An. md. 191, Guyana An. md. 160 ve Orta Afrika Anayasası’dır (md. 80).183 Bu grupta yer alan Anayasaların bir kısmında ise kota oranı/sayısı açıkça belirtilmektedir. Verilen oranların/sayıların bazıları parlamentodaki sandalyelere ilişkindir, bazıları ise siyasi partilerin oluşturacakları listeler içindir. Bu Anayasalar: Afganistan184 An. md. 83, 84, (Eyaletlerden en az iki kadın seçilecek şekilde, 68/249 sandalye-Halk Meclisi için), Bangladeş An. md. 65 (50/350 sandalye), Belçika An. md. 67 (1/3 sandalye-Senato için), Burundi An. md. 168,185, (%50 listeHalk meclisi için; %30 sandalye-Senato için), Haiti An. md. 17 (%30- tüm kamusal görevler için), Esvatini An. md. 86, 94, 95 (%30 sandalyeHalk Meclisi için; Senato için ise en az 13 sandalye), Irak An. md. 49 (%25-Temsilciler Meclisi için), Kenya An. md. 27, 81, 90, 98 (47 sandalye Ulusal Meclis için; 16 sandalye Senato için), Nepal An. md. 84 (1/3), Tanzanya An. md. 66 (%30 sandalye), Ruanda An. md. 9, 76, 82 (%30 180 Mısır Anayasası’nın 180. maddesi yerel meclisler için dörtte bir oranında kadın kotası öngörmektedir. 181 Ayrıca bkz. Constitution Assesment For Women’s Equality, s. 69, 73. 182 Bu ülke Anayasalarının bazılarında da pozitif önlem öngören genel hükümler bulunmaktadır. 183 Mauritius Cumhuriyeti’nde yerel seçimler için kota öngörülmüştür. 184 Ağustos 2021 itibariyle Afganistan Anayasası esas alınmıştır. Taliban yönetimiyle birlikte, Afgan Anayasası’nın ve Afganistan’da kota yoluyla kadınlar, Mecliste yüzde yirmi yedi oranında (dünyadaki kadın temsil oranının üzerinde) temsil edilebilmişti. Ağustos ayında Taliban’ın yönetime gelmesinin ardından, altmış dokuz kadın milletvekilinin altmışının çeşitli ülkelerde yaşadığı, dokuzunun ise saklandığı belirtilmektedir. https://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-59609362, 10.12.2021.

RkJQdWJsaXNoZXIy MTQ3OTE1