100 Parlamento Seçimlerinde Cinsiyet Kotaları Fransız Anayasa Konseyi 1982 yılında, kotalara ilişkin kanun hükmünü, milli egemenlik, oy hakkının ilkeleri220 ve kamusal makamlara seçilme konusunda ayrım gözetilmemesine ilişkin hükümler açısından değerlendirmiş ve söz konusu ilkeleri birlikte değerlendirerek kotalara ilişkin düzenlemeyi Anayasaya aykırı görmüştü.221 Ancak Anayasa Konseyinin kararındaki gerekçelerin aksine, kotalar ya da kadınların eşit temsilinin öngörülmesi, kadınların spesifik amaçları olan bir grup olarak temsil edilmesinin bir aracı olmadığı gibi sosyal bir grup temelinde kolektif oy verilmesi anlamını da taşımamaktadır. Bunun yanı sıra, kotalar ya da parite, kadınların kadınlara222 erkeklerin erkeklere oy vereceği anlamını taşımaz ve kadın parlamenterlerin bütün milleti temsil edeceği gerçeğini değiştirmez. Tam aksine kotalar, milli egemenlik ilkesini ve temsili demokrasiyi gerçekleştirmek için, toplumun yarısını oluşturan kadınların aday olma hakkını reddetmekten kaçınmak ve kadınların temsilci olarak görülmek yerine sadece temsil edilme statüsünde kalmasını önlemekle ilgilidir. Kotalar veya eşit temsil, milli egemenlik ve oy hakkının ilkeleriyle çatışmadan, demokratik sistemin meşruluğunu zenginleştirir.223 Bu bağlamda kotalar seçmenlerin oy hakkına haksız bir müdahale oluşturmamakta, bilakis seçmenlere, kadınlara ve erkeklere oy verme imkanı sağlayarak, onların seçme olanaklarını genişletmektedir.224 Seçilme hakkı bağlamında ise; bu hak aday gösterilme hakkını ve seçilebilmek için demokratik olanaklara sahip olmayı da içerecek şekilde yorumlanmalıdır.225 AK Bakanlar Komitesi, -tavsiyeleri ve deklarasyonlarında- kadınlar ve erkeklerin siyasi/kamusal karar mekanizmalarında dengeli temsil edilmesini, demokratik toplumun daha iyi işlemesi için gerekli bir koşul ve insan haklarından yararlanma meselesi olarak değerlendirmektedir. Bu 220 Bu bağlamda, bireysel oy, oy hakkının kişilere belirli bir grubun üyesi olmak sebebiyle değil, sadece birey olma sebebiyle veriliyor olmasıdır. 221 Rodriguez Ruiz/Rubio Marin, s. 291, 301. 222 Kadınlar, kadın olmak sıfatıyla tek bir çıkar grubu değildir; kadınların farklı ideolojileri vardır. 223 Rodriguez Ruiz/Rubio Marin, s. 301, 302; Venedik Komisyonu, seçimlerde uygulanan cinsiyet kotalarının, anayasal dayanağı olması durumunda, genel oy ilkesini ihlal etmediğini belirlemiştir. Bkz. Venedik Komisyonunun Bakanlar Komitesinin Görüşlerine İlişkin Yorumları, CDL (2020) 031. https://www.venice.coe.int/webforms/documents/?pdf=CDL-AD(2020)031-e, 01.11.2021 224 Ayrıntılı bilgi için bkz. Gören, Pozitif, s. 18 vd. 225 Wittkopp, s. 202.
RkJQdWJsaXNoZXIy MTQ3OTE1