102 Parlamento Seçimlerinde Cinsiyet Kotaları nin gerekleri ve oranlılık kriterleri açısından kanaatimizce Anayasaya uygunluk koşulunu sağlayacaktır. Erkeklerin aday gösterilme ya da seçilme hakları açısından da aynı gerekçeleri ileri sürmemiz mümkündür. Nitekim AİHM’nin yukarıda yer verdiğimiz kararında, “siyasi karar alma sürecine kadınların ve erkeklerin katılımının daha dengeli olmasının sağlanarak, demokratik meşruluğun güçlendirilmesi”, kotalara ilişkin yaptırım getiren düzenlemenin yani yapılan müdahalenin, meşru amacı olarak kabul edilmiş ve müdahale orantılı bulunmuştu.232 Kotalar söz konusu olduğunda diğer dezavantajlı gruplar için de Pandora’nın kutusunun açılabileceği ileri sürülmekle birlikte cinsiyet kotalarına ilişkin şu husus vurgulanmaktadır: Cinsiyet herhangi bir farklılık faktörü değildir; doğal, kesin, evrensel bir farklılıktır. Kadınlar bir grup ya da azınlık değildir. Kadınlar toplumun yarısını oluşturur. Vatandaş sadece soyut bir kavram değil, cinsiyeti olan bir bireydir. Dolayısıyla cinsiyetlerin eşit temsili, insanlığın iki cinsiyetten oluşmasının politik bir ifadesidir ve bu nedenle demokratik meşruluğun sağlanması için temsili organlarda eşit temsilin sağlanması gerekir.233 Son tahlilde, eşitlik ilkesinin maddi eşitlik anlamında ve demokrasinin kadınlarla erkeklerin dengeli bir şekilde temsil edilmesini içerecek şekilde yorumlanması, cinsiyet kotası öngören düzenlemelerin Anayasa aykırı olmadığı sonucuna varılmasını sağlayacaktır.234 232 Metna Zevnik ve Diğerleri/Slovenya, Başvuru No. 54893/18, 12.11.2019, p. 34. Belirtmek gerekir ki 1 no’lu protokolün 3. maddesinde, serbest seçim hakkına müdahaleyi meşru kılacak amaçlar sıralanmamaktadır. Bununla birlikte, AİHM, bu hakka ilişkin zımni (inherent) sınırlamalar bulunduğunu kabul etmekte ve Sözleşmeci devlet tarafından müdahalenin amacı olarak gösterilen sebebi meşru olarak kabul edebilmektedir. 233 Rodriguez Ruiz/Rubio Marin, s. 301, 302; Fransa’da pariteye ilişkin düzenlemelere karşı çıkan Robert Badinter şu savı ileri sürmüştür: “Bizler vatandaşız ve vatandaştan başka herhangi bir şey değiliz. Bu Cumhuriyetimizin temel prensibidir. Cumhuriyet hiçbir zaman grupların ya da farklı bileşenlerin yan yana gelmiş mozaiği olmamıştır; sadece hiçbir ayrım yapmadan bireyleri, insanları ve vatandaşları tanımıştır, başka bir şeyi değil”. Rodriguez Ruiz/Rubio Marin, s. 301. 234 Türk Anayasa Mahkemesinin, Yargıtay Cumhuriyet Savcılığının Anavatan Partisi için ihtar istemi sonucunda verdiği kararında dolaylı olarak kotalara ilişkin değerlendirme yapılmıştır. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı, Parti Tüzüğünde yer alan “Merkez Karar ve Yönetim Kurulunun 10 asıl ve 5 yedek üyesinin Büyük Kongrede yeni Genel Başkan tarafından gösterilen 20 aday arasından seçilir” şeklinde düzenlemenin Anayasa ve Siyasi Partiler Kanununa aykırı olduğunu ihtar isteminin gerekçesinde belirtmektedir. (An. md. 69, SPY md. 16, 93). Davalı parti, tüzüğün anılan hükmünün, normal parti-içi süreçlerde uzman kişilerin ve özellik-
RkJQdWJsaXNoZXIy MTQ3OTE1