110 Parlamento Seçimlerinde Cinsiyet Kotaları Nispi temsil sistemi içinde listeler oluşturulurken kadınların listelerde seçilebilir yerlerde yer alması sağlanmalı, alt sıralarda kalması engellenmelidir. Bu konuda farklı ülkelerde farklı yöntemler uygulanmaktadır. Uygulanan yöntemlerin en etkilisi listede bir kadın bir erkek şeklinde sıralamanın yapıldığı fermuar sistemidir. Fermuar sistemini yasal düzenleme yoluyla benimseyen ülkeler; (İki meclisli sistem içinde bir Meclis için ya da yerel seçimler için söz konusu olabilir) Bolivya, Kosta Rica, Ekvator, Fransa, Kenya, Kore Cumhuriyeti, Lesotho, Libya, Nikaragua, Senegal, Tunus ve Zimbabve’dir. İsveç’te ise siyasal partilerin kendi inisiyatifleriyle fermuar sistemine yer verdikleri görülmektedir.265 Bu bağlamda bazı ülkeler ise, kadınların alt sıralara atılmasını engellemek için “sırayla üç adaydan birisi kadın olur” gibi sıralama kuralları koymaktadır (Örneğin; Arjantin, Endonezya, Sırbistan, TimorLeste, Arnavutluk). Kadınların dengeli temsil edilmesini sağlamak için bir diğer yol, listenin başındaki ilk iki adayın aynı cinsiyetten olmaması şeklinde karşımıza çıkmaktadır266 (Örneğin, Belçika). Meksika’da ise beş aday içinden ikişer adayın farklı cinsiyetlerden olması öngörülmektedir.267 Tüm bu yollarla, hem aday listelerinde belli bir oranda kadın olması öngörülmekte hem de kadınların alt sıralara konması engellenmektedir. Fermuar sisteminin benimsendiği en katı kota sisteminde dahi, listenin başına erkekler konduğunda küçük partiler hiç kadın milletvekili çıkaramayabilir; ayrıca tüm partiler listelerin başına erkekleri koyduğunda erkek milletvekili oranı her durumda kadınlardan fazla olacaktır.268 Örneğin Tunus'ta hem nispi temsil sistemi içinde listelere ilişkin yüzde elli kota, hem de fermuar sistemi kabul edilmesine rağmen, 2011 seçimlerinde kadınlar yüzde 26 oranında temsilci çıkarabilmiştir. Bunun sebebi ise listelerin başına yüzde 93 oranında erkeklerin konması ve seçim çevrelerinin yeterince geniş olmamasıdır.269 Nite265 https://www.idea.int/data-tools/data/gender-quotas/country-view/220/35, 20.07.2021. 266 Dahlerup/Hilal/Kalandadze/Kandawasvika Nhundu, s. 30. 267 https://www.idea.int/data-tools/data/gender-quotas/country-view/220/35, 20.07.2021. 268 Dahlerup/Freidenvall, Gender Quotas, s. 37. 269 Dahlerup/Hilal/Kalandadze/Kandawasvika Nhundu, s. 22.
RkJQdWJsaXNoZXIy MTQ3OTE1