126 İnsan Hakları Perspektifinden “Doğum Şiddeti” insan hakları savunucuları tarafından ortak bildiri yayınlanarak, devletler bu sorunu öncelikle ele almaya davet edilmiştir.5 2019 yılına gelindiğinde, iki önemli uluslararası ve bölgesel insan hakları organı doğum şiddeti sorununa ilişkin kapsamlı değerlendirmelerini ortaya koymuştur. Bunlardan ilki, BM Kadına Yönelik Şiddet Özel Raportörü’nün 4 Ekim 2019 tarihinde 74. BM Genel Kurulu’na sunduğu tematik raporudur.6 İkincisi ise, Avrupa Konseyi Eşitlik ve Ayrımcılığın Önlenmesi Komitesi’nin bu konuyu öncelikle gündemine alması ve hazırladığı bilgilendirici rapor neticesinde Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi’nin 3 Ekim 2019 tarihli ve 2306 sayılı Kararı ile üye devletleri bu konuyu ele almaya davet etmesidir.7 Görüldüğü gibi, insan hakları organlarının bu girişimleri meselenin olgusal değerinin altını çizmekte ve doğum şiddetini ele almak için küresel düzeyde uyumlu bir eylem ihtiyacını gözler önüne sermektedir. Uluslararası ve bölgesel insan hakları organları nezdinde yaşanan bu gelişmelere koşut olarak, bir yandan konuya ilişkin akademik literatür günden güne genişlerken,8 diğer yandan spesifik ülke örnekle5 Bkz. Rajat Khosla, Christina Zampas, Joshua P. Vogel, Meghan A. Bohren, Mindy Roseman and Joanna N. Erdman, “International Human Rights and the Mistreatment of Women During Childbirth,” Health and Human Rights Journal, 18(2), (ss.131–143), December 2016, s. 132. 6 Bkz. Šimonović, “A human rights-based approach …”, 2019. 7 Bkz. Council of Europe Committee on Equality and Non-Discrimination, Obstetrical and Gynaecological Violence, Doc. 14965, 2019; Council of Europe Parliamentary Assembly, Resolution 2306, Obstetrical and Gynaecological Violence, 3 October 2019. 8 Erken dönem çalışmalara bakıldığında, Jaffre ve arkadaşları 1994 yılında Nijer’de doğum şiddeti olgusunu ele alan bir makale kaleme almış; Jewkes ve arkadaşları, 1998 yılında hemşirelerin Güney Afrika’daki doğum kliniklerinde kadınlara yönelik saygısız ve kötü muamelede bulunma nedenlerini araştırdığı nitel analiz çalışması yapmış; 2010 yılında Bowser ve Hill, doğum sırasında kadınlara saygısızlık ve istismara ilişkin ufuk açıcı bir makale yayınlamıştır. Bkz. Y. Jaffre and A. Prual, “Midwives in Niger: An uncomfortable position between social behaviors and health care constraints,” Social Science and Medicine, 38(8),1994; R. Jewkes, A. Abrahams and Z. Mvo, “Why do nurses abuse patients? Reflections from South African obstetric services,” Social Science and Medicine 47(11), (ss. 1781–1795), 1998; D. Bowser and K. Hill, “Exploring evidence for disrespect and abuse in facility-based childbirth: Report of a landscape analysis” Washington, DC: USAIDTRAction Project, 2010; Chiristina Zampas, Avni Amin, Lucinda O’Hanlon, Alisha Bjerregaard, Hedieh Mehrtash, Rajat Khosla and Özge Tunçalp, “Operationalizing a Human Rights-Based Approach to Address Mistreatment against Women during Childbirth”, Health and Human Rights Journal, Vol. 22, No. 1, June 2020, (ss. 251- 264), s. 253.
RkJQdWJsaXNoZXIy MTQ3OTE1