Türkiye Barolar Birliği Dergisi 159.Sayı

134 İnsan Hakları Perspektifinden “Doğum Şiddeti” %20 düzeyinde olduğu gösterilmekte; Türkiye’de ise doğum şiddetini oransal olarak tespit etmeye dönük kapsamlı çalışma bulunmadığı bildirilmektedir.35 III. Doğum Şiddetinin Yapısal Nedenleri Doğum şiddetinin temel yapısal nedenleri arasında ilk olarak “sağlık sisteminin koşulları ve kısıtlamaları” yer almaktadır. Bu çerçevedeki sorunlar arasında sağlık profesyonellerinin çalışma koşullarının kötü olması;36 pek çok devletin sağlık çalışanlarının tıbbî etik ve insan hakları dahil olmak üzere yeterli eğitimi görmesini sağlamada başarısız olmaları; devletlerin yeterli bütçe kaynaklarını kadınların özel sağlık ihtiyaçlarına ayırmamaları gösterilmektedir. Sağlık sisteminin personel yetersizliği, yüksek hasta hacmi, düşük maaşlar, uzun saatlerde çalışma ve altyapı eksikliği gibi sorunları sağlık çalışanlarında profesyonel olmayan davranışlarını kolaylaştıran, düşük moralle çalışmaya ve olumsuz tutumlara sebebiyet veren stresli ortamlar yaratmakta ve bu da doğum şiddetini yeniden üretmektedir.37 Bu nedenle, bir yandan sağlık profesyonellerinin çalışma koşullarının düzeltilerek stresli çalışma koşullarının hafifletilmesi, diğer yandan “insan haklarının korunması” konusunda bilinçlendirilmeleri gerekmektedir. Diğer bir yapısal neden, “mevcut ayrımcı yasalar veuygulamalar ile kimi toplumlara egemen zararlı cinsiyet klişeleri”dir.38 Nussbaum’un vurguladığı gibi, “dünyanın tamamında kadınlar çeşitli bakımlardan tam eşit konumda değildir ve bu büyük bir adaletsizliktir.”39 Yasalar ve kamu politikaları görünürde tarafsız olsa da geleneklerden aktarı35 Kilci ve diğerleri, 2020, s. 123. 36 DSÖ’nün 2016 yılında ebelere yönelik yaptığı küresel bir araştırmada, “ebelerin çok sık olarak çabalarının sağlık sistemi içindeki eşit olmayan güç ilişkileri tarafından kısıtlandığını bildirdikleri; birçok ebenin aynı zamanda kültürel izolasyon, güvensiz barınma ve düşük maaşlarla karşı karşıya olduklarını ifade ettikleri” görülmektedir. Bkz. WHO, International Confederation of Midwives and White Ribbon Alliance, “WHO and partners call for better working conditions for midwives”, 13.10.2016. https://www.who.int/news/item/13-10-2016-whoand-partners-call-for-better-working-conditions-for-midwives (Erişim Tarihi: 15 Ağustos 2021); Zampas et al., 2020, s. 258. 37 Šimonović, 2019, paras 39-41; Council of Europe Parliamentary Assembly, Resolution 2306, Obstetrical and Gynaecological Violence, 3 October 2019, para. 6. 38 Šimonović, 2019, paras 42-48; Zampas et al., 2020, s. 256-257. 39 Martha C. Nussbaum, Yapabilirlikler Yaratmak İnsani Gelişmişlik Yaklaşımı, (Çeviren) Selda Somuncuoğlu, İletişim Yayınları, İstanbul 2018, s. 164.

RkJQdWJsaXNoZXIy MTQ3OTE1