178 Gençlik Çeteleri ve Genç Suçluluğu Arasındaki İlişki Üzerine Bir İnceleme şilerin örneğini daha fazla bulmanın; çete arkadaşlarının takdiri, çete içinde itibar, kişisel tatmin veya herhangi bir finansal getiri gibi suç sonrası birtakımmaddi veya manevi kazanımlar elde etmenin gençleri çete içerisinde suça iten sebeplerden bazıları olabileceği belirtilmelidir. 3. SOSYAL KONTROL KURAMI Kontrol teorileri, suç teşkil eden eylemlerin bir bireyin topluma olan bağı zayıfladığında veya koptuğunda ortaya çıktığını varsayar.103 Bu teorik perspektife göre çete şiddeti de normal şartlarda bireyleri kontrol eden kurum veya kurumların etkisiz kalmasıyla ortaya çıkar.104 Aile, din, okul gibi toplumsal kurumlara olan bağlılık kişileri sapıcı ve suç teşkil eden davranışlardan uzaklaştırmakta; dahası düşük benlik denetimi kişilerin suç işlemesine sebep olmaktadır. Sanchez-Jankowski, orta sınıf ailelerinin çocuklarının okulların davranışlarını kontrol etmede daha etkili oldukları için değil tutuklanıp bir suçtan hüküm giymeleri halinde kaybedecekleri fazlaca mülk ve özgürlükleri olan ayrıcalıklı bir yaşam tarzına sahip oldukları için çetelerden veya suç işlemekten kaçındıkları örneğini vermişlerdir. Bu teori, okul gibi sosyal kurumların etkilerini hem okulların hem de bireylerin büyük ölçüde etkilendikleri sosyo-ekonomik koşullardan ayırmada yetersiz olduğu için haklı olarak eleştirilmektedir.105 4. ETKİLEŞİMSEL TEORİ Kontrol teorisini, sosyal öğrenme kuramını ve bunları daha geniş bir çerçevede birleştiren karma modelleri eleştiren Thornberry, etkileşimsel kuramı geliştirmiştir. Etkileşimsel kurama göre, insan davranışının sosyal etkileşimle meydana geldiğini ve en iyi şekilde ancak bu etkileşimsel sürece odaklanan bir modelle açıklanabileceği belirtilmektedir. Bu kuram, öncelikle gençlerin kendi başlarına sapıcı davranışlarda bulunan bireyler olarak ele alınmasını eleştirerek, yerine onların diğer kişi ve kurumlarla etkileşime girdiğinin göz ardı edilmemesi gerektiğini vurgular çünkü davranışlar bu süreç tarafından oluşturulmaktadır. Etkileşimsel kuram Durkheimcı sosyal kontrol geleneğin103 Travis Hirschi, Causes of Delinquency, Routledge, New York 2001, s. 16. 104 Sánchez/Jankowski, s. 195. 105 Sánchez/Jankowski, s. 195.
RkJQdWJsaXNoZXIy MTQ3OTE1