179 TBB Dergisi 2022 (159) İlkay NADİR den gelişmekte ve suçluluğun temel nedeninin, bireyin davranışları üzerindeki sosyal kısıtlamaların zayıflamasında yattığını ileri sürmektedir ancak klasik kontrol teorisinin aksine, kontrollerin zayıflatılmasının doğrudan suçluluğa yol açtığını varsaymaz.106 Woody ve Allen’a göre suçluluğu açıklayan risk faktörleri ile ilgili tek yönlü bir suçluluk perspektifini benimseyen Kontrol Teorisi, Sosyal Öğrenme Teorisi ve diğerlerinden farklı olarak; Etkileşimsel Teori, suç faktörlerinin hepsinin karşılıklı olarak etkileşime girdiği temeline dayanarak suçluluğun ustalıklı ve gelişimsel açıklamasını yapmaktadır.107 Örneğin, suçluluk akran birlikteliklerinden ve kişilerin suçu olumlamasından etkilenirken, bunlar da suçluluktan etkilenmekte ve bazı gençler için suç teşkil eden bazı gençler içinse norma uygun davranışlar için izlek oluşturmaktadır: Bir başka deyişle, sapıcı veya suçlu davranış sosyal sürecin yalnızca bir çıktısı olmaktan ziyade bu sürecin aynı zamanda bir parçasıdır.108 Howell, etkileşimsel kuramı örneklendirirken yapısal yetersizliklerin, ebeveynlerin yetersizliklerine, zayıflamış sosyal bağlara, düşük okul performanslarına, akranlar tarafından reddedilmeye; bu durumların da suça eğilimli akran birlikteliklerine, suçun olumlanmasına ve suç teşkil eden davranışlara neden olduğunu ifade etmiştir. Dahası, bu durumların da söz konusu sosyal bağları daha da zayıflatarak ve suçlu akran birlikteliklerini güçlendirerek çete üyeliğine, sonuç olarak da suça yol açtığını belirtmektedir.109 SONUÇ Gençlik çeteleri gerek kavramsal gerek yapısal özellikleri kapsamında üzerinde fikir birliği sağlanabilmiş bir grup değildir. Ancak, gençlik çeteleri ve suçluluk arasındaki ilişkiyi inceleyen çalışmalar 106 Terence P. Thornberry, “Toward an Interactional Theory of Delinquency”, Criminology, 1987, C. 25, s. 4, s. 864. 107 Emma Alleyne/Jane L. Wood, “Gang Involvement: Psychological and Behavioral Characteristics of Gang Members, Peripheral Youth, and Nongang Youth”, Agressive Behaviour, 2010, C. 35. S. 6, s. 424. 108 Terence P. Thornberry/Alan J. Lizotte/Marvin D. Krohn/Margaret Farnworth/ Sung Joon Jang, “Delinquent Peers, Beliefs, and Delinquent Behavior: A Longitudinal Test of Interactional Theory”, Criminology, 1994, C. 32, S. 1, s. 75. 109 James C. Howell, “Moving Risk Factors into Developmental Theories of Gang Membership”, Youth Violence and Juvenile Justice, 2015, C. 3, S.4, s. 347
RkJQdWJsaXNoZXIy MTQ3OTE1