189 TBB Dergisi 2022 (159) Hüseyin ACAR sözlükte “kısa zamanda çevredeki insan, hayvan veya bitkilerin büyük bir bölümüne bulaşan”, “müstevli” ve “bir hastalığın veya başka bir durumun yaygınlaşması ve birçok kimseye birden bulaşması” olarak tanımlanmıştır.8 Görüldüğü gibi bulaşıcılık, bir hastalığın niteliğini, salgın ise bulaşıcı hastalığın niceliksel yaygınlığını ifade etmektedir.9 Bulaşıcı hastalıklara ilişkin tedbirlere aykırı davranma suçunda karantina tedbirlerinin alınabilmesi için hastalık yapıcı kaynağın saptanması yeterli değildir. Burada aranması gereken ikinci unsur bulaşıcı hastalığa bağlı olarak en az bir kişinin hastalanmış ya da ölmüş olmasıdır.10 Bulaşıcı hastalığın geniş toplum kesimlerine ulaşması ya da toplumun belli bir kısmının hastalıktan etkilenmiş olması gerekli değildir.11 Bir bölgede bulaşıcı hastalıklardan birine yakalanmış veya bu hastalıklardan ölmüş bir kişinin bulunmasına rağmen yetkili makamlarca karantina ilan edilmemiş ya da bir yerde bulaşıcı hastalığa yakalanmış veya bu hastalıktan dolayı ölmüş bir kişi olmadığı hâlde yetkili makamlarca karantina ilân edilmiş ise, TCK’nın 195. maddesi kapsamında alınan tedbirlere uyulmaması nedeniyle suç oluşmayacaktır.12 Suça ilişkin bulunması gereken bir diğer unsur ise hastalığa yakalanan ya da hastalıktan dolayı ölmüş bulunan kimsenin bulunduğu yere ilişkin olarak, bulaşıcı hastalığın yayılmasını önlemek amacıyla idari makamlar tarafından karantina tedbirlerinin alınmış olmasıdır.13 Söz konusu karantina tedbirleri, kişiye değil hastalığın bulunduğu yere ilişkin olarak alınmaktadır.14 Karantina tedbirlerini almaya yetkili idari makamlar 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu’nun 69. maddesinde düzenlenmiştir. Söz konusu maddeListesi’nde hangi bulaşıcı hastalıkların bildirime esas bulaşıcı hastalık olarak sayıldığı liste halinde belirtilmiştir. COVID-19 virüsü söz konusu listenin 50’nci sırasında bulaşıcı hastalık olarak yer almaktadır; Kahraman, s. 744; dn. 16. 8 Tdk Türkçe Sözlük, 11. Baskı, Ankara, 2011, s. 2018. 9 Şirin, s. 53, dn. 18. 10 Tuğba Bayzit, COVID-19 Salgınının Hukuki Boyutu (Editör Muhammet Özekes), Onikilevha Yayınevi, İstanbul, 2020, s. 867. 11 Zeynel Temel Kangal, “Bulaşıcı Hastalıklara İlişkin Tedbirlere Aykırı Davranma Suçu”, Özel Ceza Hukuku Cilt V, Onikilevha Yayınevi, İstanbul, 2019, s. 438. 12 Yaşar/Gökcan/Artuç, s. 6036- 6037. 13 Kahraman, s. 745. 14 Önok, s. 163.
RkJQdWJsaXNoZXIy MTQ3OTE1