12 Sanık Sandalyesinde Gazeteciler: Anayasa Mahkemesi Kararlarının Gazetecilere Uygulanan ... üzerine yaptığı değerlendirmeyi dikkate almış62 ve bu bağlamda tutuklama ve tutuklamanın devamı kararlarına konu edilen sosyal medya paylaşımlarını şiddet çağrısı içermesi,63 kin ve düşmanlığa tahrik etme unsurunun bulunması64 ve kamu düzeni açısından açık ve yakın bir tehlike yaratması65 açısından incelemiştir. AYM’nin kuvvetli suç şüphesi bulunup bulunmadığına dair yaptığı inceleme, gazeteciler ve onlara atılı suçlar bakımından yukarıda sayılı halleri gözetmektedir. Bu haller, somut olayın koşulları altında değerlendirilmekte ve suçun işlendiğine dair kuvvetli bir belirti olup olmadığına karar verilmektedir. Bu unsurların her somut olayda, olayın kendine özgü nitelikleri gereği, farklı sonuçlar verebileceği açıktır. AYM tarafından yapılan değerlendirmenin her başvuru için münferit olarak incelenmesi bu çalışma kapsamında mümkün olmasa da birçok kararda kendini gösteren tartışmalı konular, İHAM’ın yaklaşımı da göz önüne alınarak incelenecektir. İHAS sisteminde de bahsi geçen “makul şüphe” kavramı, mutlaka bulunması gereken bir unsur olduğundan tutuklamaya ilişkin diğer sözleşmesel güvencelerin uygulanabilmesi için de temel bir taştır.66 Ancak AYM, her ne kadar kuvvetli şüphe değerlendirmesi yaparken, öncelikle, kuvvetli şüphenin tutuklamanın ön koşulu olduğunu vurgulasa da pek çok kararında bu öncülünü değerlendirmesine yansıtmamaktadır. AYM’nin tutuklamanın kuvvetli belirtiye dayanıp dayanmadığını incelerken yaptığı değerlendirmede, yalnızca ilk tutuklama kararının kapsamını değil, muhakeme sürecinde hazırlanan 62 Hakan Aygün B.No: 2020/13412, 12.01.2021, RG 23.02.2021/31404, §§ 29,60 [Hakan Aygün]. 63 Hakan Aygün, §§ 62,65, İlker Deniz Yücel, § 78. 64 Hakan Aygün, § 65, İlker Deniz Yücel, § 78. 65 Hakan Aygün, § 66. 66 İlk bakışta İHAS’ta yer alan “makul şüphe” ifadesi, Anayasa’daki “kuvvetli belirti” ve CMK’daki “kuvvetli suç şüphesi” kavramlarından daha altta yer alan bir eşiğe işaret ediyor gibi gözükse de İHAM bu kavramı, iç hukukta yer alan kavramlardan bağımsız biçimde değerlendirmekte ve özerk bir yoruma tabi tutmakta ve makul şüphe kavramının içini içtihat yoluyla doldurmaktadır. Bkz. Tolga Şirin, Özgürlük ve Güvenlik Hakkı Anayasa Mahkemesi’ne Bireysel Başvuru El Kitapları Serisi-1, Avrupa Konseyi Ankara Program Ofisi, Ankara 2018, s. 107. Özerk yorum hakkında bkz. David Harris/Michael O’Boyle/Ed Bates/Carla Buckley, Harris, O’Boyle&Warbrick: Law of the European Convention on Human Rights, 2. Bası, Oxford University Press, Oxford 2014, s. 19; Robin White/Claire Ovey, Jacobs, White, & Ovey: The European Convention on Human Rights, 5. Bası, Oxford University Press, Oxford 2010, s. 69.
RkJQdWJsaXNoZXIy MTQ3OTE1