14 Sanık Sandalyesinde Gazeteciler: Anayasa Mahkemesi Kararlarının Gazetecilere Uygulanan ... mesi gerekir.70 Paralel olarak, şüpheden sanık yararlanır ilkesi ışığında özgürlük ve güvenlik hakkında müdahalenin kuvvetli bir şüpheye dayanması ve bu şüphenin somut olgular ile ilişkilendirilerek gösterilmesi gerekir.71 Bu bağlamda, tutuklamanın ilk gerçekleştiği anda bu kuvvetli şüphenin mevcut olması zorunludur ve AYM incelemesini, tutuklama kararındaki delillerle sınırlı tutmalıdır. Zira tutuklama kararı vermeye yetkili mercii, yalnızca tutuklama kararı verdiği andaki bilgiler ile delilleri haizdir ve bunlar ışığında karar vermesi gerekmektedir. AYM’nin ters yönde yaklaşımı, Anayasa’da ve İHAS’ta yer alan güvenceleri anlamsız ve işlevsiz hale getirmektedir. Başka şekilde ifade etmek gerekirse AYM’nin, somut olayın koşulları ve bağlamın dikkate alınacağı hususunu olmaması gereken bir biçimde ve hak kaybına neden olacak şekilde yorumlaması, özgürlük ve güvenlik hakkına tutuklama kararı dolayısıyla yapılan müdahalelerin hukukilik denetiminin yeterli şekilde yapılmaması sonucunu doğurmaktadır. İHAM içtihadında bu değerlendirmenin bir örneği olarak Ahmet Hüsrev Altan kararı verilebilir. AYM’nin, başvurucunun televizyon programında yaptığı açıklamalar ve gazete yazılarının, darbe teşebbüsünü önceden bildiği şeklinde yorumlamasının yerinde olmadığını işaret eden İHAM, yazılı ve sözlü ifadelerin bağlamından ayrı bir biçimde yorumlanmaması gerektiği72 ve ilgili ifadelerin herhangi bir şiddet çağrısı içermediği sebebiyle ifade özgürlüğünün sınırları içinde yer aldığının altını çizmiştir.73 Bu husustan yola çıkılarak, başvurucunun bahsi geçen ifadelerinin, Türkiye Cumhuriyeti Hükûmetini ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye teşebbüs ya da terör örgütüne üye olmamakla birlikte bilerek ve isteyerek yardım etme suçları bakımından makul bir şüphe yaratmadığı belirtilmiştir.74 70 Nur Centel, “İnsan Hakları Avrupa Mahkemesi Kararları Işığında Tutuklama Hukukuna Eleştirel Yaklaşım”, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, 2011, C. 17, S. 1-2, s. 51. Centel, açıklamalarında makalenin yayımlandığı sırada CMK md.100’ün yürürlükte olan “somut olgular” ifadesine gönderme yapmıştır. 71 Koray Doğan, Ceza Muhahekemesinde Belirsizlik Kuşkudan Sanık Yararlanır İlkesi, 2. Bası, Seçkin Yayıncılık, Ankara 2018, s. 151. 72 Ahmet Hüsrev Altan v Turkey App no 13252/17 (ECHR, 13 April 2021), §§ 142145 [Ahmet Hüsrev Altan v Turkey]. 73 Ahmet Hüsrev Altan v Turkey, § 143. 74 Ahmet Hüsrev Altan v Turkey, § 147-148.
RkJQdWJsaXNoZXIy MTQ3OTE1