27 TBB Dergisi 2022 (159) Begüm GÜRCÜOĞLU Tutuklama kararlarında katalog suç olması yanı sıra, tutuklamanın gerçekleştiği genel koşullara, başvurudaki özel koşullara, atılı katalog suçun gerektirdiği cezai yaptırımın ağırlığına ve başvurucu ile aynı statüdeki kişilerin tutuklama nedenlerinin varlığına ilişkin şüphenin yoğunluğuna bakılmaktadır. Katalog suç olmasına yapılan referans, Buzadji kararı ışığında bir anlam ifade etmeyeceğinden bu bahsedilen koşullar bağlamında tutuklama nedenlerinin mevcudiyeti somut delillerle ortaya konulmalıdır. Bu bağlamda atılı “katalog” suçun, ağır cezai yaptırımlar gereken suçlardan olduğuna işaret edilmesi,136 gerçekte tutuklama nedeninin varlığını gösteren tek unsurdur ve İHAM içtihatları137 uyarınca buna dayanılarak verilen tutuklama kararları hukuki olma niteliğini haiz olamayacaktır. Her ne kadar AYM, bazı bireysel başvuru kararlarında138 İHAM içtihatları ile paralel olarak kanunun tutuklamaya ilişkin karine öngördüğü durumlarda dâhi özgürlük ve güvenlik hakkına yapılacak müdahaleyi gerekli kılan, nesnel bir gözlemciyi ikna edebilecek nitelikte somut olguların varlığının gösterilmesi gerektiğini belirtmiş olsa da gazetecilere ilişkin bireysel başvuru kararlarında bu yönde bir değerlendirme çok nadir görülmektedir. Yine benzer bir yorumla, katalog suçlara dayanan tutuklama kararları verilirken mevcut genel koşulların kişi üzerindeki etkisi somutlaştırılmadan tutuklama nedenlerinin mevcut olduğuna işaret edilmesi139 de İHAM’ın Buzadji kararında mevcut tutuklama kararının gerekçelendirilmesi eşiğini geçemeyecektir. Tutuklama kararındaki bu eksikliğin AYMdeğerlendirmelerinde dikkate alınmaması,140 İHAM’ın bahsedilen içtihadı ile ters düşmektedir. Halbuki, Anayasa’nın 90. maddesi gereği, temel hak ve özgürlüklere ilişkin anlaşmaların kanun136 Örgüt hiyerarşisine dahil olmamakla birlikte örgüt adına faaliyette bulunma suçu açısından örnek olarak bkz. Akın Atalay, § 63, Önder Çelik ve Diğerleri, § 64; terör örgütüne üyelik suçuna örnek olarak bkz. Bayram Kaya, § 59, Aziz Mahmut İstegün, § 64. 137 Ilijkov v Bulgaria App no 33977/96 (ECHR, 26 July 2001), § 84; Contrada v Italy App no 27143/95 (ECHR, 24 August 1998), §§ 58-65; Galip Doğru v Turkey App no 36001/06 (ECHR, 28 April 2015), § 58. 138 Engin Demir B.No: 2013/2947, 17.12.2015, RG 12.02.2016/29622, § 66; Erdem Gül ve Can Dündar, § 67. 139 Örnek olarak bkz. Akın Atalay, §§ 63-64; Yakup Şimsek, §§ 77-78; Atilla Taş, §§ 90-91. 140 Örnek olarak bkz. Mehmet Murat Sabuncu, §§ 15, 66; Ali Ahmet Böken, §§ 14, 59.
RkJQdWJsaXNoZXIy MTQ3OTE1