40 Sanık Sandalyesinde Gazeteciler: Anayasa Mahkemesi Kararlarının Gazetecilere Uygulanan ... özgürlüklerinden keyfi biçimde mahrum bırakılmasının söz konusu olamayacağı hususu ile uyumludur.202 Anayasa Mahkemesi, olağanüstü yönetim usullerinin uygulandığı dönemler süresince alınan tedbirleri konu edinen bireysel başvuruları incelerken öncelikle 15. maddenin uygulama alanı bulup bulamayacağına bakmaktadır. Bu bağlamda Anayasa Mahkemesi’nin 15. madde bağlamında inceleme yapmandaki ilk kıstası olağanüstü hâl sırasında temel hak ve özgürlüklere yapılan müdahalenin olağanüstü hâl ile bağlantılı olmasıdır.203 Gerçekleştirilen müdahale, olağanüstü hâl ile ilişkili olmalıdır ki 13. maddenin getirdiği korumalardan vazgeçilsin de 15. maddede yer alan ve koruyuculuğu kıyasen daha düşük olan garantiler uygulama alanı bulsun. AYM her ne kadar olağanüstü hâl ilanına sebebiyet veren koşullar ile başa çıkmaya ilişkin alınacak tedbirler bakımından kamusal makamların takdir yetkisinin olduğunu söylese de takdir yetkisinin bir sınırı olduğu ve bu denetimin Mahkeme’nin görev alanına girdiğini belirtmektedir.204 15 Temmuz 2016’da gerçekleşen darbe teşebbüsü sonrasında 21 Temmuz 2016’da ilan edilen olağanüstü hâl,205 yedi kez uzatıldıktan206 sonra 17 Temmuz 2018’de kaldırılmıştır. Bu süreçte uygulanan tutuklama tedbirleri, gazeteciler üzerinde de etkisini göstermiştir: AYM’nin gazetecilerin tutuklama tedbirlerinin hukukiliğine ilişkin yaptığı 46 bireysel başvurunun 36’sı olağanüstü hâl döneminde gerçekleştirilen tutuklamalara ilişkindir. 202 Genel olarak İHAS açısından bkz. Harris/O’Boyle/Bates/Buckley, s. 823-824. BM MSHS açısından ise genel olarak bkz. UN Human Rights Committee, General Comment No.29 States of Emergency (Article 4) CCPR/C/21/Rev.1/Add.11, § 4 https://docstore.ohchr.org/SelfServices/FilesHandler.ashx?enc=6QkG1d%2fP PRiCAqhKb7yhsjYoiCfMKoIRv2FVaVzRkMjTnjRO%2bfud3cPVrcM9YR0iix49n lFOsUPO4oTG7R%2fo7TSsorhtwUUG%2by2PtslYr5BldM8DN9shT8B8NpbsC% 2b7bODxKR6zdESeXKjiLnNU%2bgQ%3d%3d> Erişim Tarihi 02.09.2021 [Genel Yorum No.29]. 203 Aydın Yavuz ve Diğerleri, § 190. 204 Aydın Yavuz ve Diğerleri, § 191. 205 Bakanlar Kurulu Kararı, Karar Sayısı: 2016/9064, 20.07.2016, RG 21.07.2016/29777. 206 TBMM Karar Numarası:1130, 11.10.2016, RG 13.10.2016/29856; TBMM Karar Numarası: 1134, 03.01.2017, RG 05.01.20167/29939; TBMM Karar Numarası:1139, 18.04.2017, RG 18.04.2017/30042 (Mükerrer); TBMM Karar Numarası:1154, 17.07.2017, RG 18.07.2017/30127 (Mükerrer), TBMM Karar Numarası:1165, 17.10.2017, RG 18.10.2017/30214 (Mükerrer), TBMM Karar Numarası:1178, 18.01.2018, RG 18.01.2018/30305 (Mükerrer), TBMM Karar Numarası:1182, 18.04.2018, RG 18.04.2018/30395 (Mükerrer).
RkJQdWJsaXNoZXIy MTQ3OTE1