41 TBB Dergisi 2022 (159) Begüm GÜRCÜOĞLU AYM, gazetecilere ilişkin bireysel başvuru kararlarında da yukarıda açıklanan adımları izlemektedir. Öncelikle 15. maddenin uygulama alanı bulup bulmayacağını inceleyen mahkeme, gazeteciler bakımından uygulanan tutuklama tedbirinin olağanüstü hâl döneminde gerçekleşip gerçekleşmediğine, daha sonra ise olağanüstü dönemde alınan tutuklama tedbirinin olağanüstü hâl ile ilintili olup olmadığına bakmaktadır.207 Bu koşullar sağlandığı takdirde 15. maddenin uygulama alanı bulacağı belirtilmektedir.208 Devamında ise tutuklama tedbirinin 13. maddede getirilen koşulları sağlayıp sağlamadığı incelenmekte ve eğer olağan dönem sınırlamalarına uygun bir tutuklama tedbiri söz konusu ise 15. maddeye uygunluğa bakılmamaktadır.209 Ancak 13. maddenin çizdiği sınırlar aşılmış ise 15. madde bağlamında inceleme yapılmaktadır.210 Olağan dönemlerde kuvvetli belirti koşulunu tutuklamanın önkoşulu olarak gören AYM, olağanüstü dönemde de bu tercihini sürdürmektedir.211 Gazetecilere ilişkin kararlarda da kuvvetli belirti olmaksızın gerçekleştirilen tutuklama kararlarının Anayasa md.19/3’te yer alan güvencelere aykırılık teşkil ettiğine karar verilmiştir.212 Bu değerlendirmeler bakımından suç işlendiğine dair kuvvetli belirtinin mevcudiyeti olağanüstü dönemlerde de özel önem teşkil ettiği görülmektedir. Zira AYM’nin olağan dönem kuralları doğrultusunda yaptığı incelemede kuvvetli şüphenin bulunduğu yönünde bir vargıya ulaşması, 15. madde bakımından bir değerlendirme yapılmasına gerek olmadan, özgürlük ve güvenlik hakkına yapılan müdahalenin önkoşulunun gerçekleştiğine işaret edecektir. Eğer bu önkoşul gerçekleşmemiş ise yapılan müdahale, olağanüstü dönemlerde de keyfîlik teşkil edecektir. Bu bağlamda, kuvvetli belirtinin mevcut olup olmadığı yönünde AYM ve İHAM tarafından yapılan incelemedeki farklılıklar büyük önem taşımaktadır. Yukarıda belirtildiği üzere, İHAM’ın 207 Örnek olarak bkz. Mehmet Hasan Altan (2), § 109, Turhan Günay, § 55. 208 Örnek olarak bkz. Mehmet Hasan Altan (2), § 110, Turhan Günay, § 56. 209 Örnek olarak bkz. Mehmet Murat Sabuncu, § 88. 210 Örnek olarak bkz. İlker Deniz Yücel, § 87-89. 211 Örnek olarak bkz. Mehmet Hasan Altan (2), § 156. 212 Mehmet Hasan Altan (2), § 157; Şahin Alpay, § 110; Turhan Günay, § 89; Ali Bulaç B.No: 2017/6592, 03.05.2019, RG 26.06.2019/30813, § 70; Murat Aksoy, § 86; Ahmet Kadri Gürsel, § 93; İlker Deniz Yücel, § 91. İHAM’ın da aynı yönde değerlendirmesi için örnek olarak bkz. Bulaç v Turkey, App no 25939/17 (ECHR, 8 June 2021), § 72 ve Murat Aksoy v Turkey, App no 80/17 (ECHR, 13 April 2021), § 111.
RkJQdWJsaXNoZXIy MTQ3OTE1