58 Parlamento Seçimlerinde Cinsiyet Kotaları Böylelikle, İHEB’nin aksine, genel oy ilkesine Sözleşme ve Protokol’de yer verilmemiştir.26 Protokol’ün 3. maddesinde, her ne kadar herkese ya da vatandaşlara seçme ve seçilme hakkı açıkça tanınmamış olsa da Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), yasama meclisi seçimlerinde serbest seçimlere ilişkin düzenlemeyi, yasama organı seçimleri için seçme ve seçilme hakkı olarak yorumlamaktadır.27 AİHM kararlarında, genel oy prensibi de açıkça Sözleşme kapsamında kabul edilmektedir.28 1952 tarihinde kabul edilen BM Kadınların Siyasal Haklarına İlişkin Sözleşme’nin 1. ve 2. maddeleri uyarınca, kadınlar hiçbir ayrım gözetilmeksizin erkeklerle eşit koşullar altında seçme ve seçilme haklarına sahiptirler. 29 1966 tarihinde kabul edilen BM Kişisel ve Siyasal Haklar Sözleşmesi’nin30 (KSHS) 25. maddesi uyarınca, “Her vatandaş, genel, eşit ve gizli oyla belirli dönemlerde yapılan, seçmenlerin iradelerini özgürce ortaya koymalarını garanti eden gerçek seçimlerde oy kullanma ve seçilme hakkına sahiptir.” Sözleşmenin kabul edildiği tarihte halen farklı ülkelerde31 kadınların seçme ve seçilme hakkı ile genel oy ilkesinin henüz tanınmadığı düşünüldüğünde, her vatandaşa seçme-seçilme hakkı tanınması ile genel oy ilkesinin kabul edilmesinin önemi karşımıza çıkmaktadır. 1979 tarihinde kabul edilen BM Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Engellenmesi Sözleşmesi (CEDAW),32 dünyada ilk ilk kez seçars_Convention_ENG.pdf. 01.12.2021. 26 Ek Protokol’de, yerel seçimlerde, devlet başkanı seçiminde ya da referandumda oy hakkı garanti edilmemektedir. 27 Olgun Akbulut, “AİHS ve MSHS’nin Seçim Hükümlerinin Karşılaştırmalı İncelemesi”, içinde: Karagöz H.-Kejanlıoğlu A.M. (Ed.), Seçim, Demokrasi ve Seçim Sistemleri Sempozyumu, MEF Üniversitesi, 1-2 Mart 2018, İstanbul-2019, s. 91. 28 https://www.echr.coe.int/Documents/FS_Vote_ENG.pdf.; Ek protokol’un yapım aşamasındaki tartışmalar için bkz. Preparatory work on the Article 3 of Protocol No. 1 to the European Convention on Human Rights, https://www.echr. coe.int/LibraryDocs/Travaux/ECHRTravaux-P1-3-Cour(86)36-BIL1221606.pdf. 01.12.2021; 29 Sözleşme 1954 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Türkiye tarafından 1954 yılında imzalanmış ve 1960 yılında onaylanmıştır. Sözleşme’ye Temmuz-2021 itibariyle 123 devlet taraftır. 30 Sözleşme 1976 yılında yürürlüğe girmiştir; Türkiye tarafından 2000 yılında imzalanmış ve 2003 yılında onaylanmıştır. Sözleşme’ye Temmuz -2021 itibariyle 173 devlet taraftır. 31 https://data.ipu.org/compare?field=country%3Afield_suffrage%3Afield_right_ to_vote#map, 01.12.2021. 32 Sözleşme, 1981 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Türkiye tarafından 1985 yılında
RkJQdWJsaXNoZXIy MTQ3OTE1