60 Parlamento Seçimlerinde Cinsiyet Kotaları mıştır. Bir diğer deyişle, hukuk kuralları ile şekli eşitlik büyük ölçüde sağlanmış olmasına rağmen fiili eşitliğin ve toplumsal cinsiyet eşitliğinin sağlanamamış olması nedeniyle kadın temsil oranları erkeklerin çok gerisinde kalmıştır. Kadınların seçilme oranlarının düşük kalmasının bir diğer önemli sebebi de seçilme hakkının kapsamının dar yorumlanmış olmasıdır.37 Seçilme hakkı, kadınların aday gösterilme ve seçilme için demokratik olanaklara sahip olmalarını ve süreç içinde ayrımcılığa uğramamalarını içerecek şekilde yorumlanmadığında,38 kadınların temsil oranının artması tesadüflere kalmaktadır. Kadınların temsil oranlarının düşük kalmasına neden olan negatif etmenlerin ve toplumsal cinsiyet rollerinin kısa bir zaman aralığında değişemeyeceğinden hareketle, temsil oranlarının arttırılması için kotalar şeklinde tedbirler alınması gerekliliği ortaya çıkmıştır. Bunun sebebi, kotalara yer verilmez ise on yıllar boyunca kadınların temsil oranının erkeklere nazaran çok düşük kalacak olmasıdır. Dünya Ekonomik Forumu’nun 2021 tarihli Global Cinsiyet Farkı Raporu’na göre, mevcut veriler uyarınca global cinsiyet farkının dünya üzerinde kapanması 135,6 yıl alacaktır. Cinsiyetler arasında politika alanındaki eşitliğin sağlanması ise 145,5 yılda gerçekleşebilecektir.39 Bu bağlamda, öncelikle, kadınların temsil oranlarının artması için etkili bir araç olarak görülen cinsiyet kotalarının tanımı, türleri ve uygulanma biçimleri ortaya konacaktır. II. Cinsiyet Kotası Kavramı Parlamento seçimlerine ilişkin cinsiyet kotaları, kadınların (ya da nötr olarak bir cinsiyetin)40 aday listelerinde/seçim çevrelerindeki adaylıkların toplamında41 ne oranda yer alacağına ya da parlamento37 Kadınların seçilme oranlarının düşük olmasına ilişkin diğer bazı nedenler; kadınların eğitim seviyesinin erkeklere oranla daha düşük kalmış olması, maddi yetersizlik, kadınların ikinci planda kalması gerekliliğine ilişkin toplumsal cinsiyet rolleri, erkek egemen siyaset alanında engellerle karşılaşma olarak sayılabilir. 38 Wittkopp, s. 202. 39 Ekonomik alanda farkın kapanması için 267,6 yıl geçmesi gerekeceği tahmin edilmektedir. Pandemi koşulları kadın erkek eşitliğinin sağlanmasına ilişkin beklentileri geçen yıllara göre daha da uzatmıştır. https://www.weforum.org/reports/global-gender-gap-report-2021/digest, 09.12.2021. 40 Cinsiyet açısından nötr kotalar (gender neutral quotas) için bkz. Dahlerup Drude-Freidenvall Lenita, “Gender Quotas in Politics-A Constitutional Challenge” in: Williams S.H. (Ed.), Constituting Equality- Gender Equality and Comparative Constitutional Law, Cambridge-2009, (Gender Quotas), s. 33 vd. 41 Kota tanımı yapılırken yazarlar genellikle listeler ya da sandalyeler için bir oran
RkJQdWJsaXNoZXIy MTQ3OTE1