Türkiye Barolar Birliği Dergisi 159.Sayı

72 Parlamento Seçimlerinde Cinsiyet Kotaları Kadınlar yeterli niteliklere sahip olmadıkları için değil, hâkim toplumsal cinsiyet normları ile kalıp yargılardan dolayı daha az temsilci olabilmektedir;108 ayrıca, yapılan çalışmalar kota yoluyla seçilen kadınların niteliklerinin erkeklerden düşük olmadığını göstermektedir.109 Kotalar her halükârda adaylık ve seçilme için rekabeti ortadan kaldıran önlemler değildir. Çünkü, -rezerve edilen sandalyeler dışında- kotalar, belli bir oran öngörse de kadınların söz konusu oranda temsil edilmesini garanti etmemektedir. Bu yüzden listenin ön sıralarında yer alabilmek rekabet ve yarışmayı beraberinde getirir.110 Hatta kotalar yoluyla rekabet fazlalaştığı için erkek adayların niteliklerinin arttığı gözlenmiştir.111 Kotalar, kimin seçileceğini belirleyen seçmenlerin haklarını ihlal etmez çünkü adayları belirleyen seçmenler değil siyasi partilerdir. Kotalar, siyasi partilerde bazı ihtilaflara sebep olsa da geçicidir.112 Toplumun yarısını oluşturan kadınların deneyim ve anlayışlarının yönetimden dışlanması, demokrasi açısından da eksiklik oluşturacaktır. Kadınlar nüfusun yarısını oluşturdukları için temsilciliklerin yarısına sahip olma hakları bulunmaktadır.113 Kadınlar kendi içlerinde farklı çıkarları savunup farklı deneyimlere sahip olabilirler ancak yine de kadınların erkeklerden farklı ortak özellikleri, çıkarları ve deneyimleri vardır.114 Kotalar sayesinde kadınların daha fazla temsil edilmesiyle birlikte, siyasetin yapısı değişerek, kadınlara özgü nitelikler daha belirgin hale gelecektir.115 Kadın milletvekillerinin kadınların menfaatlerine yönelik etkili olarak çalışabilmesi için çeşitli engeller bulunduğu bilinmekle birlikte, yine de kadın 108 Dahlerup/Hilal/Kalandadze/Kandawasvika Nhundu, s. 20. 109 Women in Parliament: 20 Years, s. 12,13 110 Kadınlar için en garantili yöntem olan fermuar sisteminde dahi, liste başında yer almak için bir mücadele gereklidir. Listede belirli yerlerin garanti edilmesi durumunda da aynı cinsiyetten kişilerle rekabet sürmektedir. Kotaların, politikada her daim erkekler arası rekabet durumunu sona erdiren yapısı sebebiyle, adaylık için rekabetin daha fazlalaştığı belirtilmektedir. Dahlerup, Electoral, s. 88. 111 Women in Parliament: 20 Years, s. 12,13 112 https://www.idea.int/data-tools/data/gender-quotas/quotas, 20.07.2021. 113 Dahlerup, Electoral, s. 73; Dahlerup, Comparative, s. 14. 114 Williams, s. 61. 115 Williams, s. 59. Siyasetin mevcut yapısı içinde siyasetçi deyince akla çatışmacı, kavgayı ön plana alan erkek kişi gelmektedir. Bu kişilerin daha etkili siyaset yaptığı anlayışı yaygındır.

RkJQdWJsaXNoZXIy MTQ3OTE1