74 Parlamento Seçimlerinde Cinsiyet Kotaları olarak da nitelendirilmektedir.120 Söz konusu kavramlar zaman zaman birbirinin yerine geçecek şekilde ve eşanlamlı olarak kullanılmakla birlikte; kavramlar arasında, yüklenilen anlamlar açısından, farklılıklar bulunmaktadır.121 Kotalar hukuki nitelik olarak sayılan dört kavramla da nitelendirildiği için, çalışmamızın bu bölümünde ilgili kavramların açıklanmasını ve farklılıklarının ortaya konmasını gerekli görmekteyiz. Aşağıda kotaların hukuki niteliğine ilişkin her bir kavram ana hatlarıyla ele alınmaktadır: 2. Pozitif Ayrımcılık Biçimi Olarak Kotalar Pozitif ayrımcılık; ters ayrımcılık (reverse discrimination) olarak da adlandırılmaktadır,122 ayrıcalıklı uygulamanın otomatik ve koşulsuz biçimidir.123 Pozitif ayrımcılık, fiili eşitliğin sağlanması için ve bu eşitlik sağlanıncaya kadar dezavantajlı gruplar aleyhine katı ve mutlak ayrıcalıklar getirmek anlamı taşımaktır. Kadınlar söz konusu olduğu, pozitif ayrımcılık, kadın ve erkek arasında fiili/gerçek eşitliğin sağlanması amacıyla mutlak ayrıcalıklar getirilmesi anlamına gelir. Siyaset alanında uygulanan cinsiyet kotaları katı ve mutlak ayrıcalıklar getirdiği için, pozitif ayrımcılık olarak kabul edilir.124 Çeşitli hukuk sistemlerinde ve doktrinde pozitif ayrımcılık tartışmalı bir kavlandığımız “önlem” kavramı ile karışmaması için, “geçici özel tedbir” ifadesini tercih ettik. 120 Williams, s.58; Goran Selanec-Linda Senden, Positive Action Measures to Ensure Full Equality in Practice Between Men and Women, including Company Boards, European Commission, 2012, (Positive), s. 5. 121 Sözü edilen kavramlar benzer içerik taşımakla birlikte, ait oldukları hukuksal ve toplumsal temellerden kaynaklanır. Marc De Vos, Beyond Formal Equality, Positive Action Under Directives 2000/43/EC and 2000/78/EC, European Commission, Belgium- 2007, s. 12. 122 De Vos, s. 12. 123 Lisa Waddington- Mark Bell, “Exploring The Boundries of Positive Action Under EU Law: A Search For Conceptual Clarity”, Common Market Law Review, Y. 2011, N. 48, (Exploring), s. 1508. 124 Pippa Norris, “Breaking Barriers: Positive Discrimination Policies for Women”, in: Klaussen J.- Maier C.S. (Ed.) , Has Libaralism Failed, New York-2001, s. 89 vd., Anne Levade, Positive Discrimination and the Principle of Equality in French Law, Pouvoirs, Y. 2004, V.111, N. 4, s. 67; Ebru Karaman, Eşitlik İlkesi Çerçevesinde Siyasi Partilerde Kadın Kotası, İstanbul-2016, s. 118; Pozitif ayrımcılık için ayrıca bkz. İba, s. 1 vd.; Şafak Evran Topuzkanamış, “1982 Anayasasında ve Türk Anayasa Mahkemesi Kararlarında Kadın”, İzmir Barosu Dergisi, Y. 2019, S. 69, s. 52.
RkJQdWJsaXNoZXIy MTQ3OTE1