75 TBB Dergisi 2022 (159) Tijen DÜNDAR SEZER ramdır; her hukuk sisteminde kabul edilmemektedir.125 Bu çerçevede, diğer pozitif ayrımcılık biçimleri gibi kotalar da tartışmaları beraberinde getirmiş, yargısal kararlara konu olmuştur; ancak günümüzde parlamento seçimlerinde cinsiyet kotaları büyük ölçüde üzerinde uzlaşılan bir kavram niteliği almıştır. Avrupa Konseyi (AK) Parlamenterler Meclisi, 2010 tarihli “Seçim Sistemleri Yoluyla Kadın Temsilinin Arttırılması” başlıklı Tavsiyesi ile126 Bakanlar Komitesi’nden, kadın temsilinin arttırılması için, pozitif ayrımcılık önlemleri alma konusunda devletleri teşvik etmesini istemektedir. Ayrıca, söz konusu Tavsiye çerçevesinde Bakanlar Komitesinden, içinde pozitif ayrımcılık önlemlerine de yer verilen, kadın erkek eşitliğine ilişkin AİHS’ye ek bir protokol için çalışma yapılması istenmiştir. 3. Olumlu Eylem Biçimi Olarak Kotalar Olumlu eylem kavramı, ağırlıklı olarak Amerika Birleşik Devletleri'nde (ve Kanada’da) kullanılmaktadır. Ancak bazı BM belgelerinde ve Avrupa’da da bu kavrama yer verilmektedir. Olumlu eylem, kotalar gibi ayrıcalıklı uygulamanın güçlü biçimlerini de içermek üzere farklı önlemleri içeren bir anlayıştır.127 Geleneksel sosyal politikalardan farkı, meşruluğunu düzeltici adalet anlayışından almakta oluşudur. Kavram, daha önce ya da mevcut durumdaki uygulamalar sonucunda daha az temsil edilen gruplar lehine, bu grup üyelerinin oranlarını arttırmak amacıyla alınan önlemler olarak da tanımlanabilir.128 125 Pozitif ayrımcılık, tartışmalı bir kavramdır ve özellikle terimin içinde ayrımcılık ibaresinin yer almasından dolayı eleştirilere tabi olmaktadır. Bu yüzden CEDAW Komitesi gibi bazı yazarlar da kavramı kullanmaktan çekinmektedir. Siyaset bilimci Carol Lee Bacchi’e göre kotalar için pozitif ayrımcılık denmesi bir ayrımcılık yapıldığı intibakı vermektedir ve çok eleştirilen bu kavramın kullanılmasının olumsuz sonuçları bulunmaktadır. Bkz. Freidenvall/Dahlerup, Quota Systems, s. 20. 126 Rec 1899 (2010). 127 Waddington/Bell, Exploring, s. 1507; International Perspectives on Positive Action Measures, A Comparative Analysis in the European Union, Canada, the United States and South Africa, European Commission, Luksembourg-2009, (International Perspectives), s.25; Siyaset alanında kotanın bir olumlu eylem biçimi olarak tanımlanması konusunda bkz. Dahlerup, Electoral, s. 78. 128 Daniel Sabbagh, “Affirmative Action” in: Michel R.-Sajo A. (Ed.), The Oxford Handbook of Comparative Constitutional Law, Oxford-2012, s. 1124
RkJQdWJsaXNoZXIy MTQ3OTE1