82 Parlamento Seçimlerinde Cinsiyet Kotaları oluşturması açısından uluslararası sözleşmeleri ve Anayasalarda yer alan kotalara ilişkin düzenlemeleri inceleyeceğiz. Bunu takiben, Anayasalarında kotalara ilişkin hüküm bulunmayan ülkelerde yer alan kota düzenlemelerini eşitlik ve demokrasi ilkeleri açısından değerlendireceğiz. VI. İnsan Hakları Sözleşmeleri ve Anayasalarda Kotalar 1. İnsan Hakları Sözleşmeleri a) Birleşmiş Milletler Sözleşmeleri i) CEDAW (CEDAW 4. ve 7. Maddelerinin Birlikte Değerlendirilmesi) Sözleşme’nin 7. maddesi157 oy kullanmak/seçilebilmek konusunda, devletlere kadınlarla erkeklere eşit hak sağlama yükümlülüğü getirmektedir. CEDAW, diğer uluslararası sözleşmelerden farklı olarak kadınlara sadece seçme seçilme hakkını garanti etmemekte, ayrıca bu alanda erkeklerle eşitliğin sağlanmasını hedeflemektedir. 7. madde ile -yukarıda yer verilen- geçici özel tedbirlere ilişkin 4. madde158 birlikte değerlendirildiğinde; devletlerin kadınlara yönelik olarak, butun secimlerde/referandumda oy kullanmak ve kamusal olarak secim yapılan butun organlara secilebilmek için geçici özel tedbirler alabilme yetkisi vardır. Siyaset alanındaki kotalar da bu bağlamda değerlendirilen önlemlerdir. 157 7. madde: “Taraf Devletler, ulkenin politika ve kamu hayatında, kadınlara karsı ayrımı onlemek icin tum onlemleri alacaklar ve ozellikle kadınlara erkeklerle esit sartlarla asagıdaki hakları saglayacaklardır: a) Butun secimlerde ve halk oylamalarında oy kullanmak ve halk tarafından secilen organlara secilebilmek; b) Hukumet politikasının hazırlanmasına ve uygulanmasına katılmak, kamu gorevinde bulunabilmek ve hukumetin her kademesinde kamu gorevleri ifa etmek; c) Ulkenin kamu ve politik hayatı ile ilgili hukumet dısı kuruluslara ve derneklere katılmak.” 158 4. madde: “Erkekler ile kadınlar arasındaki eşitliği fiilen gerçekleştirmeyi hızlandırmak icin Taraf Devletlerin aldıkları gecici özel tedbirler, bu Sözleşmede tanımlanan bir ayrımcılık seklinde gorulemez; ancak bunlar hicbir sekilde esitlikci olmayan veya farklı turden standartların surdurulmesi sonucunu doguramaz; fırsat ve muamele esitligini saglama amacı gerceklestiginde bu tedbirlerin uygulanmasına son verilir.”
RkJQdWJsaXNoZXIy MTQ3OTE1