Türkiye Barolar Birliği Dergisi 159.Sayı

86 Parlamento Seçimlerinde Cinsiyet Kotaları hakkı) ihlal etmesidir. AİHM öncelikle serbest seçim hakkına ilişkin müdahalenin meşru amacının bulunup bulunmadığına ilişkin değerlendirme yapmıştır. Mahkeme’ye göre, günümüzde cinsiyetlerin eşitliğinin teşvik edilmesi AK’ye üye devletlerin en önemli hedeflerinden birisidir ve AK kurumları siyasette cinsiyet dengesinin bulunmamasını demokratik meşruluğa bir tehdit ve cinsiyet eşitliğinin ihlali olarak kabul etmektedir. Sonuç olarak Mahkeme, müdahalenin meşru bir amaç güttüğünü kabul etmektedir. Bu amaç, siyasi karar alma sürecine kadınların ve erkeklerin katılımının daha dengeli olmasının sağlanarak, demokratik meşruluğun güçlendirilmesidir.173 Müdahalenin oranlı olup olmadığı değerlendirmesinde Mahkeme, öncelikle AK kurumlarının ilgili dokümanları uyarınca, cinsiyet kotaları ve bunlara ilişkin sert yaptırımlar için üye devletlere yalnızca izin verilmediğini ayrıca devletlerin bu konuda teşvik edildiklerini hatırlatmıştır. Seçim sisteminin organize edilmesi ve yürütülmesinde devletlere verilen geniş takdir marjı dikkate alındığında, aday listelerinin reddedilmesi oransız bulunmamış ve başvuru açıkça temelsiz bulunarak reddedilmiştir. AİHM, siyasi partilere bir düzeltme imkânı dahi tanınmadan kota kuralına uyulmadığı için listenin reddedilmesini oranlı bir müdahale görmüş ve kotaları demokratik meşruluğun aracı olarak gören AK dokümanlarına gönderme yapmıştır. Bu durum, AİHM’nin de kotaları bir gereklilik olarak değerlendirdiğini göstermektedir. 2. Anayasalarda Kotalara İlişkin Düzenlemeler ve Devletlerin Eşitliği Sağlayıcı Önlem Alma Yükümlülükleri Yukarıda kota türlerini ortaya koyarken bazı ülkelerde açıkça Anayasa ve/veya yasa ile kota öngörüldüğünü174 bazı ülkelerde ise siyasi partilerin gönüllü olarak kota koyduklarını belirtmiştik. 173 Par. 34. 174 Demokrasi ve Seçimlere İlişkin Yardım Uluslararası Enstitüsü’nün (IDEA) cinsiyet kotaları veri tabanı uyarınca, kotalara yer veren ülkeler tek tek incelendiğinde -hukuki düzenleme ile getirilen aday kotaları ve rezerve edilen sandalye sistemini benimseyen ülkeler arasında- otuz bir ülkenin Anayasasında kotalara ilişkin düzenleme bulunduğu görülmektedir. Bu bağlamda veri tabanında hukuki düzenleme ile getirilen aday kotası benimseyen ülke kategorisinde 13 ülkenin, rezerve edilmiş sandalye kotası benimseyen 18 ülkenin Anayasal düzenlemesi yer almaktadır. Söz konusu 31 ülke kotalara ilişkin açık anayasal düzenleme yapan ülkelerdir. Bu veri tabanında yer alan Anayasasında hüküm olan ve aday kotası

RkJQdWJsaXNoZXIy MTQ3OTE1