THOMAS HOBBES’UN LEVIATHAN’DA SUNDUĞU DOĞA YASALARININ SİYASET FELSEFESİ IŞIĞINDA İNCELENMESİ* AN ANALYSIS OF THE LAWS OF NATURE PRESENTED BY THOMAS HOBBES IN LEVIATHAN WITH REGARD TO POLITICAL PHILOSOPHY Muhammet Emin ERDEMLİ** Özet: Thomas Hobbes’a göre eşitliğin olduğu doğa durumunda; rekabet, güvensizlik, şan ve şeref nedenlerinden dolayı herkesin herkesle savaşı vardır. Ölüm korkusu ve rahat yaşam sürmek isteği, insanları aklın yasaları olan barış şartlarına yani doğa yasalarına yönlendirir. Doğa durumunda bulunan doğa yasalarından ilki, herkesin her şeye hakkının olduğunu belirtir. Bu temel doğa yasasının amacı barışı aramak ve izlemektir. Hobbes’un siyaset felsefesi bu amaç ile bağıntılıdır. İkinci doğa yasası ise insanların haklarını devrederek aralarında “toplum sözleşmesi” yapması üzerinedir. Sözleşmenin tek başına pratik hayata dair etkisi olamayacağı için egemen güce ihtiyaç duyulur. Devletin kurulması ile diğer doğa yasaları uygulama alanı bulur. Çünkü Hobbes’a göre, adalet, mülkiyet, hakkaniyet gibi doğa yasaları ifa edilmesi gereken bir sözleşmeye dayanır. Sözleşmeye uymanın zorunluluğu ise barışı tesis edebilecek güçlü otoriteyi gerektirir. Sınırlı sayı (numerus clausus) ilkesine tabi olmamakla birlikte Hobbes’un “Leviathan (veya Bir Din ve Dünya Devletinin İçeriği, Biçimi ve Kudreti)” isimli eserinde başlıca yirmi doğa yasası görülür. Bu araştırmanın amacı, “Leviathan” üzerinden Hobbes’un siyaset felsefesine dair görüşlerinin sunulup doğa yasalarının incelenmesidir. Anahtar Kelimeler: Barış, Devlet, Doğa Durumu, Doğa Yasaları, Toplum Sözleşmesi Abstract: In the state-of-nature where everyone is equal; there is a state of war of all against all due to competition, insecurity, glory and honor according to Thomas Hobbes. Fear of death and desire to live a comfortable life led people to a peaceful state which called laws of reason, thus this state can be described as the laws of nature. The first law of nature states that everyone has the right to everything. The purpose of this first fundamental law of nature * Makalemiz, araştırma ve yayın etiğine uygun olarak hazırlanmıştır. ** Yüksek Lisans Öğrencisi, Ondokuz Mayıs Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Felsefe Anabilim Dalı, [email protected], ORCID: 0000-0002-93105092, Makalenin Gönderim Tarihi: 09.02.2023, Kabul Tarihi: 22.03.2023 TBB Dergisi 2023 (166) s.243-264
RkJQdWJsaXNoZXIy MTQ3OTE1