

TBB Dergisi 2013 (109)
Sadullah ÖZEL
125
tırma Kanunu metninde kavram olarak yer almadığına değinilmişti.
Kamulaştırma süreci sonucunda, malike ödenmesi amaçlanan gerçek
karşılığın belirlendiği yasal esaslar bu açıdan önem kazanmaktadır.
Yasal ilkelerin uygulamaya yansıma biçimi Yargıtay kararları ile
gözlendiğinden bazı örnek kararların incelenmesi gerekmiştir. Bu ka-
rarlarda, yasal direktiflerin mülkiyet hakkını koruma yönünde yorum-
lanmadığı ve malik aleyhine yorumlandığı görülmektedir. Özellikle
taşınmazın gerçek karşılığı olan pazar değerine ulaştıran
“taşınmazın
en verimli ve en iyi kullanım biçimi”
ölçütü
86
ile
“taşınmazın olduğu gibi
kullanılması halinde elde edilecek net geliri”
kriteri çelişmektedir. Türk
Kamulaştırma Hukuku ve uygulamasında, taşınmazın en verimli ve
en iyi kullanım biçimini esas alan değerleme yöntemi uygulanmadığı
gibi, değer arttırıcı niteliği olan bazı taşınmazların olduğu gibi kulla-
nılması kriteri de uygulanmayabilmektedir.
V. SONUÇ VE ÖNERİLER
Mülkiyet hakkının içeriği ve kapsamında birçok ekonomik ve sos-
yal hakkın yer aldığı belirtilmelidir. Bu ekonomik haklardan biri olan
ve “gerçek karşılık hakkı” olarak nitelediğimiz bireysel hakkın karşı-
laştırmalı hukuk esas alınmak kaydıyla hukuksal çerçevesinin belir-
lenmesine çalışılmıştır. Kamulaştırma işleminin aynı zamanda bir de-
ğerleme faaliyeti olduğu vurgusu yapılarak, gerçek karşılık ve değer
ilişkisinin malik açısından oluşturduğu güvencenin tespiti yapılmıştır.
Gerçek karşılık hakkının en önemli güvencesinin, taşınmazı kamulaş-
tırılan malike taşınmazının “pazar değeri”nin ödenmesi olduğu so-
nucuna ulaşılmıştır. Bu kapsamda pazar değerini tespit edecek olan
uzmanların niteliği önem arz etmektedir. Türk Kamulaştırma Huku-
kunda, değerleme faaliyetini yürüten organların kısa bir değerlendir-
mesi yapılmış ve gerekli yetkinliğe sahip olmayanlarca yürütülen be-
del tespit sürecinin malik aleyhine sonuçlar doğurduğu gözlenmiştir.
Kamulaştırmanın idari bedel tespit süreci ile adli yargı sürecinde gö-
revlendirilenlerin, SPK lisanslı gayrimenkul değerleme uzmanlarından
oluşması gerekmektedir. Bunun sonucunda, değerleme faaliyetinin
Uluslararası değerleme standartlarına uygun yürütülmesi sağlanabile-
86
SPK, Uluslararası Değerleme Standartları, s. 17, 52, 124