

Bireysel Emeklilik Sistemine Yönelik Değişikliklerin Eleştirisi
74
GİRİŞ
Ülkemizde, 2000’li yılların başında sosyal güvenlik sisteminin
yeniden yapılandırılması sürecinin bir parçası olarak çok basamaklı
emeklilik sisteminin kurulması için kamu sosyal güvenlik sistemine
tamamlayıcı nitelikte ve gönüllü katılıma dayalı şekilde işleyen
“Birey-
sel Emeklilik Sistemi”
(BES) kurulmuştur. 4632 sayılı
“Bireysel Emeklilik
Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu”
1
ile kurulan bu sistem 07.10.2001
tarihinden itibaren uygulamaya girmiştir.
Sistemin kuruluş gerekçesi
2
emeklilik döneminde kamu sosyal
güvenlik sistemi tarafından sağlanan ödemelere ek (tamamlayıcı ma-
hiyette) gelir sağlamayı amaçlayan bireylere güvenli ve sistemli bir ta-
sarruf ve yatırım mekanizması sunmak ve aynı zamanda uzun vadeli
özel tasarrufların artırılması üzerinden olumlu ekonomik kazanım-
larla topluma yarar sağlamak şeklinde ifade edilmiştir. Bu çerçevede,
BES birey ve toplum dengesi üzerine inşa edilmiştir.
Çok basamaklı emeklilik sistemlerinde üçüncü basamağı birey-
lerin emekliliğe yönelik gönüllü katkılarından oluşan ve tamamıyla
bireysel hesaplarda takip edilen fonlu sistem teşkil etmektedir. Ülke-
mizde de ihtiyaç duyulan ve eksikliği hissedilen bu sistemin kurul-
ması amacıyla 4632 sayılı Kanunla kamu sosyal güvenlik sistemine
tamamlayıcı nitelikteki BES kapsamında bireylerin emekliliğe yönelik
gönüllü tasarruflarını düzenleyen bireysel emeklilik hesaplarına daya-
lı fonlu bir sistemin oluşturulması öngörülmüştür.
BES’in bireysel tasarruf ve yatırıma yönelik katkılarının yanı sıra
topluma yönelik önemli etkileri de bulunmaktadır. Genel olarak,
emeklilik fonlarının uzun vadeli yapısı, fon miktarının büyüklüğü ve
kurumsal yatırımcı kimliği ile sermaye piyasalarındaki etkinliği bu
ülkelerin ekonomik gelişmelerinin ana nedenlerinden birisini oluştur-
maktadır. Bu yönüyle BES kapsamında ülkemizde emekliliğe yönelik
tasarrufların malî sektör içerinde ülke ekonomisinin hizmetine sunul-
ması amaçlanmaktadır.
1
07.04.2001 tarihli ve 24366 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
2
Kanun gerekçesi için bkzn;
http://www.tbmm.gov.tr/tutanaklar/TUTANAK/TBMM/d21/c056/tbmm21056063ss0580.pdf