![Show Menu](styles/mobile-menu.png)
![Page Background](./../common/page-substrates/page0256.png)
TBB Dergisi 2014 (115)
Cihat ÖNER
255
rafından hatalı bulunmuştur. Benzer biçimde şirket ortağının şahsi
hesabındaki para nedeniyle, bu parayı havale eden firma nezdinde pa-
ranın menşei konusunda bir inceleme yapmadan, hesap sahibi şirket
ortağının, havale tarihlerinden önceki banka hesapları, maddi olanak-
ları araştırılmadan, tasarruflarını vergisi ödenmiş veya vergiye tabi
olmayan kazançlardan sağladığını kanıtlayamadığı iddiasıyla resen
tarhiyat yapılması da yasaya aykırıdır
28
. Bu iddiaların vergi idaresince
ispatlanması gerekmektedir; zira mutad ve normal olan bu aktarımla-
rın hukuka uygun biçimde yapıldığıdır.
Bazen tüm işlemler usulüne uygun olarak kayıt altına alınsa bile
faaliyetin tümü söz konusu icaplara aykırı görülebilir. Böyle bir du-
rumda yine ilk olarak gerçeğin araştırılması gerekmektedir. Danıştay
bir kararında iktisadi, ticari ve teknik icapları ayrı ayrı ele alarak ger-
çeğe ulaşmayı denemiştir. Söz konusu kararda ticari organizasyonu,
sermayesi, ticari geçmişi olmayan bir kişiden mal alışının gerçek oldu-
ğunun iddia edilmesi, ticari icaplara uygun bulunmamıştır. İkinci aşa-
mada yüksek tutarlara varan ödemelerin peşin ve nakit olarak elden
yapılmasının ekonomik icaplara aykırı olduğu belirlenmiştir. Dikkat
edilecek olursa burada yukarıda değinilen örnekten faklı olarak alım
satım bedeli değil, ödemenin şekli tartışma konusu yapılmıştır. Son
olarak, belge konusu malların depolama, ambar giriş çıkış ve nakliye-
sinin belgelendirilmemesi, bu hizmetleri verdiği belirtilenlerin mükel-
lefiyetlerinin olmaması ya da sona ermesi gibi sebepler teknik icaplara
uygun görülmemiştir.
29
Genel olarak incelenen Danıştay kararlarında
VUK’un ilgili maddesinde ispat yüküne ilişkin ifade bütün olarak ele
alınmakta, her bir icaptan ne anlaşılması gerektiği tartışılmamaktadır.
Bu kararda ise alım satım sürecinde her bir işlemin hangi tür icaplara
aykırı olduğu ayrı ayrı ele alınmıştır. Bu belirleme çok önemlidir; zira
kanunda ekonomik, ticari ve teknik icapların tek tek sayılmasının bir
anlamı olmalıdır. Her bir icap ayrı bir olguyu kapsamaktadır.
Başka bir kararda yine ödemenin gerçekleştirilme biçimi iktisadi
ve ticari icaplara aykırı görülmüştür. Danıştay’a göre örneğin, sadece
%1 komisyon geliri elde eden ve bu gelirini beyan eden mükellefin,
kanunen öngörülen orandaki komisyon gelirinin önemli bir bölümü-
28
Dnş. 4. D., E. 1998/3479, K. 1998/4821, T. 07.12.1998.
29
Dnş. 2. D., E. 2000/4292, K. 2003/3080, T. 14.05.2003.